<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="tei-to-html.xsl" ?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title><title xml:lang="sa">Śabdakalpadruma</title></title>
         </titleStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc>
               <msIdentifier>
                  <repository>
                     <orgName>Robarts Library, University of Toronto</orgName>
                  </repository>
                  <idno type="shelfmark">PK925.D47 1967</idno>
                  <idno type="alternate"/>
               <idno type="URI">https://archive.org/details/ShabdaKalpadrumaComplete</idno><idno type="URI">https://librarysearch.library.utoronto.ca/permalink/01UTORONTO_INST/14bjeso/alma991106358184206196</idno></msIdentifier>
               <msContents class="#STM">
                  <summary><p>This is the third reprint of the 1886 edition of the <title xml:lang="sa">Śabdakalpadruma</title> lexicon, published in five parts by the Chowkhamba Sanskrit Series in 1967. This edition contains some typos compared to the earlier edition in Bengali script, but it also contains a number of variant readings that may have been deliberate emendations.</p>
<p>According to a <locus facs="8">library stamp</locus>, these volumes were acquired in 1970. The digital facsimiles were uploaded to the Internet Archive in 2007.</p></summary>
                   
               <msItem xml:id="VpŚ2p"><title xml:lang="sa"><term xml:lang="en">quotations from the</term> Vahnipurāṇa (śiber upākhyāna)</title><textLang mainLang="san"/></msItem> 
            <msItem xml:id="VpŚ2"><title xml:lang="sa"><term xml:lang="en">quotations from the</term> Vahnipurāṇa (śiber upākhyāna)</title><textLang mainLang="san"/></msItem>
            <msItem xml:id="VpŚ2śr"><title xml:lang="sa"><term xml:lang="en">quotations from the</term> Vahnipurāṇa (śibirājopākhyāna)</title><textLang mainLang="san"/></msItem>
            <msItem xml:id="VpŚ2d"><title xml:lang="sa"><term xml:lang="en">quotations from the</term> Vahnipurāṇa (dānāvasthānirṇaya)</title><textLang mainLang="san"/></msItem></msContents>
               <physDesc>
               <objectDesc form="codex" rend="movable-type">
                     <supportDesc material="paper industrial">
                        <extent>
                           <measure unit="page" quantity="3266"/>
                        </extent>
                     </supportDesc>
                  </objectDesc><typeDesc><typeNote scope="sole" script="devanagari" medium="ink black"/></typeDesc></physDesc>
               <history>
               <origin>
                     <origDate calendar="gregorian" when="1967"/>
                     <origPlace>Varanasi</origPlace></origin>
                <acquisition><p>Acquired by the library in 1970.</p></acquisition>
                </history>
               <additional>
                  <listBibl>
                  <bibl><persName xml:lang="sa">Rādhākāntadeva</persName> et al. 1967. <title>Shabda-Kalpadrum.</title> 3rd reprint, in five parts. Varanasi: Vidya Vilas Press.</bibl></listBibl>
               </additional>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <encodingDesc><p>IAST transliteration. An underscore represents an explicit <term xml:lang="sa">virāma</term>.</p></encodingDesc>
      
   <xenoData type="webannotation"><![CDATA[[["https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2812/canvas",{"id":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2812/canvas","items":[{"body":{"type":"TextualBody","value":"<p>śiviḥ</p>"},"id":"3fdc076a-b6a1-485c-893e-2565d222ad54","motivation":"commenting","target":{"source":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2812/canvas","selector":[{"type":"FragmentSelector","value":"xywh=2931,3848,1367,2257"},{"type":"SvgSelector","value":"<svg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'><path xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" d=\"M2931.83546,6106.16074v-2257.48961h1367.15259v2257.48961z\" data-paper-data=\"{&quot;state&quot;:null,&quot;bounds&quot;:[&quot;Rectangle&quot;,2943.28429,3867.57582,1344.25494,2219.68022],&quot;scaleBase&quot;:[&quot;Point&quot;,-667.66166,-1117.7933]}\" fill=\"none\" fill-rule=\"nonzero\" stroke=\"#00bfff\" stroke-width=\"1\" stroke-linecap=\"butt\" stroke-linejoin=\"miter\" stroke-miterlimit=\"10\" stroke-dasharray=\"\" stroke-dashoffset=\"0\" font-family=\"none\" font-weight=\"none\" font-size=\"none\" text-anchor=\"none\" style=\"mix-blend-mode: normal\"/></svg>"}]},"type":"Annotation"}],"type":"AnnotationPage"}],["https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2813/canvas",{"id":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2813/canvas","items":[{"body":{"type":"TextualBody","value":"<p>śiviḥ</p>"},"id":"04607805-7868-4061-8f10-e8aa59c26d09","motivation":"commenting","target":{"source":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2813/canvas","selector":[{"type":"FragmentSelector","value":"xywh=454,586,1368,4559"},{"type":"SvgSelector","value":"<svg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'><path xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" d=\"M454.55973,5145.37348v-4559.29037h1368.48532v4559.29037z\" data-paper-data=\"{&quot;state&quot;:null,&quot;bounds&quot;:[&quot;Rectangle&quot;,474.20946,591.72298,1368.46847,4559.23423],&quot;scaleBase&quot;:[&quot;Point&quot;,686.63557,-2278.52124]}\" fill=\"none\" fill-rule=\"nonzero\" stroke=\"#00bfff\" stroke-width=\"1\" stroke-linecap=\"butt\" stroke-linejoin=\"miter\" stroke-miterlimit=\"10\" stroke-dasharray=\"\" stroke-dashoffset=\"0\" font-family=\"none\" font-weight=\"none\" font-size=\"none\" text-anchor=\"none\" style=\"mix-blend-mode: normal\"/></svg>"}]},"type":"Annotation"}],"type":"AnnotationPage"}],["https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$3058/canvas",{"id":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$3058/canvas","items":[{"body":{"type":"TextualBody","value":"<p>VpŚ2</p>"},"id":"9dd3d785-fa37-48d7-aa79-71b9798861af","motivation":"commenting","target":{"source":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$3058/canvas","selector":[{"type":"FragmentSelector","value":"xywh=2966,1299,1343,627"},{"type":"SvgSelector","value":"<svg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'><path xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" d=\"M2966.17104,1926.46116v-627.05407h1343.27639v627.05407z\" data-paper-data=\"{&quot;state&quot;:null}\" fill=\"none\" fill-rule=\"nonzero\" stroke=\"#00bfff\" stroke-width=\"1\" stroke-linecap=\"butt\" stroke-linejoin=\"miter\" stroke-miterlimit=\"10\" stroke-dasharray=\"\" stroke-dashoffset=\"0\" font-family=\"none\" font-weight=\"none\" font-size=\"none\" text-anchor=\"none\" style=\"mix-blend-mode: normal\"/></svg>"}]},"type":"Annotation"}],"type":"AnnotationPage"}],["https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$1090/canvas",{"id":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$1090/canvas","items":[{"body":{"type":"TextualBody","value":"<p>VpŚ2</p>"},"id":"9d01ab14-14fe-4b65-9ca4-917e39177081","motivation":"commenting","target":{"source":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$1090/canvas","selector":[{"type":"FragmentSelector","value":"xywh=2980,1352,1377,781"},{"type":"SvgSelector","value":"<svg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'><path xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" d=\"M2980.09397,2134.20273v-781.32301h1377.67976v781.32301z\" data-paper-data=\"{&quot;state&quot;:null}\" fill=\"none\" fill-rule=\"nonzero\" stroke=\"#00bfff\" stroke-width=\"1\" stroke-linecap=\"butt\" stroke-linejoin=\"miter\" stroke-miterlimit=\"10\" stroke-dasharray=\"\" stroke-dashoffset=\"0\" font-family=\"none\" font-weight=\"none\" font-size=\"none\" text-anchor=\"none\" style=\"mix-blend-mode: normal\"/></svg>"}]},"type":"Annotation"}],"type":"AnnotationPage"}],["https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2735/canvas",{"id":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2735/canvas","items":[{"body":{"type":"TextualBody","value":"<p>VpŚ2d</p>"},"id":"2285d964-0a99-4290-b2a2-ee00497b3b2c","motivation":"commenting","target":{"source":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$2735/canvas","selector":[{"type":"FragmentSelector","value":"xywh=505,2705,1306,624"},{"type":"SvgSelector","value":"<svg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'><path xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" d=\"M505.09195,3330.44346v-624.61822h1306.63378v624.61822z\" data-paper-data=\"{&quot;state&quot;:null}\" fill=\"none\" fill-rule=\"nonzero\" stroke=\"#00bfff\" stroke-width=\"1\" stroke-linecap=\"butt\" stroke-linejoin=\"miter\" stroke-miterlimit=\"10\" stroke-dasharray=\"\" stroke-dashoffset=\"0\" font-family=\"none\" font-weight=\"none\" font-size=\"none\" text-anchor=\"none\" style=\"mix-blend-mode: normal\"/></svg>"}]},"type":"Annotation"}],"type":"AnnotationPage"}],["https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$3036/canvas",{"id":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$3036/canvas","items":[{"body":{"type":"TextualBody","value":"<p>VpŚ2d</p>"},"id":"5430a33e-fa4b-437e-a2a2-428df509ae24","motivation":"commenting","target":{"source":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$3036/canvas","selector":[{"type":"FragmentSelector","value":"xywh=183,5577,1282,333"},{"type":"SvgSelector","value":"<svg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'><path xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" d=\"M183.98705,5911.43119v-333.6618h1282.87209v333.6618z\" data-paper-data=\"{&quot;state&quot;:null}\" fill=\"none\" fill-rule=\"nonzero\" stroke=\"#00bfff\" stroke-width=\"1\" stroke-linecap=\"butt\" stroke-linejoin=\"miter\" stroke-miterlimit=\"10\" stroke-dasharray=\"\" stroke-dashoffset=\"0\" font-family=\"none\" font-weight=\"none\" font-size=\"none\" text-anchor=\"none\" style=\"mix-blend-mode: normal\"/></svg>"}]},"type":"Annotation"},{"body":{"type":"TextualBody","value":"<p>VpŚ2d</p>"},"id":"ed282373-5cd4-47fb-922f-afd42380b57d","motivation":"commenting","target":{"source":"https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete$3036/canvas","selector":[{"type":"FragmentSelector","value":"xywh=1577,546,1331,957"},{"type":"SvgSelector","value":"<svg xmlns='http://www.w3.org/2000/svg'><path xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" d=\"M1577.09206,1504.42682v-957.83948h1331.77081v957.83948z\" data-paper-data=\"{&quot;state&quot;:null}\" fill=\"none\" fill-rule=\"nonzero\" stroke=\"#00bfff\" stroke-width=\"1\" stroke-linecap=\"butt\" stroke-linejoin=\"miter\" stroke-miterlimit=\"10\" stroke-dasharray=\"\" stroke-dashoffset=\"0\" font-family=\"none\" font-weight=\"none\" font-size=\"none\" text-anchor=\"none\" style=\"mix-blend-mode: normal\"/></svg>"}]},"type":"Annotation"}],"type":"AnnotationPage"}]]]]></xenoData><revisionDesc/></teiHeader>
   <facsimile>
   <graphic url="https://iiif.archive.org/iiif/ShabdaKalpadrumaComplete/manifest.json" facs="2813"/></facsimile>
<text corresp="#VpŚ2p" xml:lang="sa"><body>
<p>
  <milestone facs="1091:1" n="II.723" unit="page"/>
      <cb n="3"/>
      <lb n="9"/>duḥkhī, [n] tri, (duḥkham asyāstīti iniḥ |) <lb n="10"/>duḥkhānvitaḥ | duḥkhitaḥ | yathā, —</p>
        <lg corresp="#VP65.47 #Is4.49">
          <l><lb n="11"/>“duḥkhino 'duḥkhino vāpi prāṇino labdhacakṣuṣaḥ |</l>
          <l><lb n="12"/>ātmavat_ paripaśyanti te yānti para<unclear>māṃ</unclear> gatim ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.56 #Is4.60">
          <l><lb n="13"/>tyaktvātmasukhabhogecchāṃ sarvvasattvasukhaiṣiṇaḥ |</l>
          <l><lb n="14"/>bhavanti paraduḥkhena sādhavo nityaduḥkhitāḥ ||”</l>
        </lg>
        <p><lb n="15"/>iti vahnipurāṇe śiver upākhyānanāmādhyāyaḥ ||)</p>
</body></text><text corresp="#VpŚ2d" xml:lang="sa"><body>
        <p><milestone unit="page" n="V.28" facs="2736:1"/>
          <cb n="1"/>
         <lb n="22"/><gap reason="ellipsis"/> anyac ca |</p>
        <lg corresp="#VP65.13 #Is4.16">
            <l><lb n="23"/>“lobhād dveṣād bhayād vāpi yas tyajet_ śaraṇāgatam |</l>
            <l><lb n="24"/>brahmahatyāsamaṃ tasya pāpam āhur manīṣiṇaḥ |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.14 #Is4.17">
            <l><lb n="25"/>śāstreṣu niṣkṛtir dṛṣṭā mahāpātakinām api |</l>
            <l><lb n="26"/>śaraṇāgatahātus tu na dṛṣṭā niṣkṛtiḥ kvacit ||”</l>
        </lg>
        <p><lb n="27"/>iti vahnipurāṇe dānāvasthānirṇayanāmādhyāyaḥ ||</p>
  </body></text>

  <text corresp="#VpŚ2śr" xml:lang="sa">
    <body>
      <p>
        <milestone unit="page" n="III.483" facs="1803"/>
        <cb n="2"/>
        <lb n="18"/>bhayabhītaḥ, tri, (bhayena bhītaḥ |) trāsenātaṅkitaḥ | <lb n="19"/>yathā, vahnipurāṇe śivirājopākhāne |
      </p>
      <lg corresp="#VP65.27 #Is4.3 #Mbh131.5ter">
        <l><lb n="20"/>“ekato bhayabhītasya prāṇinaḥ prāṇarakṣaṇam |</l>
      </lg>
      <lg corresp="#VP65.28 #Is4.30">
        <l><lb n="21"/>nāto gurutaro dharmmaḥ kaścid anyo 'sti khecara! ||</l>
      </lg>
   </body>
  </text>
  <text corresp="#VpŚ2" xml:lang="sa">    <body>
        <p>
          <milestone unit="page" n="V.105" facs="2813:1"/>
        <cb n="3"/>
          <lb n="32"/>śiviḥ, puṃ, hiṃsrapaśuḥ | iti trikāṇḍaśeṣaḥ || <lb n="33"/>bhūrjjavṛkṣaḥ | rājaviśeṣaḥ | sa ca uśīnararāja<lb n="34"/>puttraḥ | iti medinī || tasya caritraṃ yathā, ―</p>
        <p corresp="#VP65-p1"><lb n="35"/>maitreya uvāca |</p>
        <lg corresp="#VP65.1">
            <l><lb n="36"/>“śṛṇu rājan! pravakṣyāmi svamāṃsaṃ śivinā yathā</l>
            <l><lb n="37"/>samāṃśaṃ dattvavān_ satyaṃ purā hy auśīnaro yuvā ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.2">
            <l><lb n="38"/>satyadānarataṃ jñātvā śivim indrāśuśukṣaṇī |</l>
            <l><lb n="39"/>jijñāsārthaṃ sameyātāṃ varttamāne mahādhvare ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.3 #Is4.7">
            <l><lb n="40"/>vahnir bhūtvā kapotas tu hariśyenapuraḥsaraḥ |</l>
            <l><lb n="41"/>śaraṇārtho mahīpālaṃ nininye bhayavihvalaḥ ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.4">
            <l><lb n="42"/>trāhi māṃ pṛthivīpālety avadat_ śyenajād bhayāt |</l>
            <l><lb n="43"/>sa tam āśvāsayāmāsa kapotaṃ śaraṇāgatam ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.5">
            <l><lb n="44"/>rājānam upagamyātha śyenaḥ provāca saṃsadi |</l>
            <l><lb n="45"/>vacanaṃ śṛṇu me rājan! kṣudhārttasya kuṭumbinaḥ ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.6ab #Is4.9ab">
            <l><lb n="46"/>dharmmātmānaṃ tvām āhur vai pṛthivyāṃ sarvvapārthivāḥ |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.6cd #Is4.9cd">
            <l><lb n="47"/>tadviruddhaṃ kathaṃ karmma karttum icchasi pārthiva ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.9">
            <l><lb n="48"/>sarvvasya sampadaḥ svārthāḥ svaparārthās tu kasyacit |</l>
            <l><lb n="49"/>parārthā bhavato nityaṃ saphalasya taror iva ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.10 #Is4.11">
            <l><lb n="50"/>nopakārapare 'py evam upakāraparo janaḥ |</l>
            <l><lb n="51"/>apakārapare 'pi tvam upakāraparaḥ sadā ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.11">
            <l><lb n="52"/>mamaiva vihito dhātrā bhakṣyo 'yaṃ tvaṃ samut_sṛja |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.12">
            <l><pb n="V.106" facs="2814:1"/><cb n="1"/><lb n="1"/>sa śyenam āha saṃprāptas trāṇā<sic>rtho</sic> sannidhā mama ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.20 #Is4.23">
            <l><lb n="2"/>tasmāt tavāhaṃ na samarpayiṣye <lb n="3"/>kapotakaṃ śyena yad atra yuktaṃ |</l>
            <l><lb n="4"/>tvaṃ manyase tat_ karavāṇi sarvva<lb n="5"/>mṛte kapotāt_ khalu satyam atra ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.49 #Is4.51">
            <l><lb n="5"/>tubhyaṃ hi sumahad rājyaṃ prayacchāmi vihaṅgama |</l>
            <l><lb n="6"/>yathā kāmayase cānyad varjjayitvā kapotakam ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.50 #Is4.52">
            <l><lb n="7"/>śyenaḥ prāha kim etat te prītir āsīt_ khage dṛḍhā |</l>
            <l><lb n="8"/>kathaṃcid asya tulyāni svamāṃsāni prayaccha me ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.51 #Is4.53">
            <l><lb n="9"/>rājā tam abravīd dhṛṣṭo yan me māṃsāni yācase |</l>
            <l><lb n="10"/>etad_ yacchāmi te sadyaḥ svamāṃsaṃ tulayā dhṛtam ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.55 #Is4.59">
            <l><lb n="11"/>evam uktā svamāṃsāni kapotena samaṃ nṛpaḥ |</l>
            <l><lb n="12"/>ut_kṛtya tolayāmāsa prahṛṣṭo manasā tataḥ ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.57 #Is4.61">
            <l><lb n="13"/>tulayā dhriyamāṇas tu kapoto vyatiricyate |</l>
            <l><lb n="14"/>punaś cot_kṛtya māṃsāni tataḥ prādāt_ sa pārthivaḥ</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.58 #Is4.62">
            <l><lb n="15"/>na vidyate yadā māṃsaṃ kapotena samaṃ kvacit |</l>
            <l><lb n="16"/>tataḥ prakṣīṇamāṃso 'pi sādhuḥ sukhayate param ||</l>
            <l><lb n="17"/>yadā tena na tulyaṃ tat_ sa tulām āruhat_ svayam |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.59">
            <l><lb n="18"/>antaḥpurastrīṣu na rājye na ca jīvite ||</l>
            <l><lb n="19"/>karuṇāsaktacittena tenāpekṣā kṛtā kvacit |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.60 #Is4.63">
            <l><lb n="20"/>paraduḥkhāturā nityaṃ svasukhāni mahanty api ||</l>
            <l><lb n="21"/>nāpekṣante mahātmānaḥ sarvvabhūtahite ratāḥ |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.61">
            <l><lb n="22"/>parārtham udyatāḥ santaḥ santaḥ kiṃ kiṃ na kurvate ||</l>
            <l><lb n="23"/>tādṛg apy ambudher vvāri jaladais tat_ prapīyate |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.62">
            <l><lb n="24"/>eka eva satāṃ mārgo yad aṅgīkṛtapālanam ||</l>
            <l><lb n="25"/>dahantam akarot_ kroḍe pāvakaṃ yad apāṃ patiḥ |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.63">
            <l><lb n="26"/>ātmānaṃ pīḍayitvāpi sādhuḥ sukhayate param ||</l>
            <l><lb n="27"/>hlādayan_ tāpitān_ vṛkṣo duḥkhañ ca sahate svayam</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.64 #Is4.64">
            <l><lb n="28"/>atha tasmin_ samārūḍhe puṣpavarṣaṃ papāta ca ||</l>
            <l><lb n="29"/>devadundubhayo nedus tulām auśīnare nṛpe |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.65 #Is4.65">
            <l><lb n="30"/>tatas tasya tadā jñātvā vākyaṃ caitad abhāṣata ||</l>
            <l><lb n="31"/>śakraḥ svarūpam āsthāya dharmme rājñaḥ paristhitim |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.66 #Is4.66">
            <l><lb n="32"/>indro 'ham asmi bhadraṃ te kapoto havyavāhanaḥ ||</l>
            <l><lb n="33"/>jijñāsamānau tvāṃ rājann imaṃ yajñam upāgatau |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.67ab #Is4.67cd">
            <l><lb n="34"/>mahākāruṇikeneha yat_ kṛtaṃ tat_ suduṣkaram ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.67cd #Is4.67ab">
            <l><lb n="35"/>naiva pūrvve nṛpāś cakrunaṃ kariṣyanti cāpare |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.80 #Is4.80">
            <l><lb n="36"/>yat te māṃsāni gātrebhyaḥ samut_kṛttāni pārthiva ||</l>
            <l><lb n="37"/>eṣā te śāśvatī kīrttir lokān anubhaviṣyati |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.81 #Is4.81">
            <l><lb n="38"/>divyarūpadharaś caiva pālayitvā mahīṃ ciram ||</l>
            <l><lb n="39"/>sarvvān_ lokān atikramya brahmalokaṃ gamiṣyati |</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.82 #Is4.82">
            <l><lb n="40"/>eva<space/> muktvā tam indrāgnī jagmatus tridaśālayam |</l>
            <l><lb n="41"/>rājā tu kratum iṣṭā taṃ mumude devatāṃ tadā ||”</l>
        </lg>
        <p><lb n="42"/>iti vahnipurāṇe śiver upākhyānanāmādhyāyaḥ ||</p>
  </body></text>

  <text corresp="#VpŚ2d" xml:lang="sa"><body>
   
        <p><milestone unit="page" n="V.329" facs="3037:1"/>
          <cb n="1"/>
           <lb n="50"/>tasya svabhāvo yathā, ―</p>
        <lg corresp="#VP65.56 #Is4.60">
            <l><lb n="51"/>“tyaktātmasukhabhogecchāḥ sarvvasattvasukhaiṣiṇaḥ |</l>
            <l><lb n="52"/>bhavanti paraduḥkhena sādhavo nityaduḥkhitāḥ ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.60 #Is4.63">
            <l><cb n="2" facs="3037:2"/><lb n="1"/>paraduḥkhāturā nityaṃ svasukhāni mahānty api |</l>
            <l><lb n="2"/>nāpekṣante mahātmānaḥ sarvvabhūtahite ratāḥ ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.61">
            <l><lb n="3"/>parārtham udyatāḥ santaḥ santaḥ kiṃ kiṃ na kurvvate |</l>
            <l><lb n="4"/>tādṛg apy ambudher vvāri jaladais tat_ prapīyate ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.62">
            <l><lb n="5"/>eka eva satāṃ mārgo yad aṅgīkṛtapālanam |</l>
            <l><lb n="6"/>dahantam akarot_ kroḍe pāvakaṃ yad apāṃ patiḥ ||</l>
        </lg>
        <lg corresp="#VP65.63">
            <l><lb n="7"/>ātmānaṃ pīḍayitvāpi sādhuḥ sukhayate param |</l>
            <l><lb n="8"/>hlādayann āśritān_ vṛkṣo duḥkhañ ca sahate svayam ||”</l>
        </lg>
        <p><lb n="9"/>iti vahnipurāṇe dānāvasthānirṇayanāmādhyāyaḥ ||</p></body></text><text corresp="#VpŚ2" xml:lang="sa"><body>
   <p>
  <milestone facs="3059:1" n="v.351" unit="page"/>
        <cb n="3"/>
        <lb n="7"/>jñānāt_ siddhir yathā,—
      </p>
        <lg corresp="#VP65.40bis">
           <l><lb n="8"/>“tasmāt_ tvam api bhūpāla dehi nyāyārjjitaṃ <lb n="9"/>dhanam |</l>
        <l><lb n="10"/>dānāt_ jñānaṃ tataḥ prāpya jñānāt_ siddhim <lb n="11"/>avāpsyasi ||”</l>
      </lg>
      <p corresp="#VP65-p4"><lb n="12"/>iti vahnipurāṇe śiver upākhāyananāmādhyāyaḥ ||</p></body></text></TEI>
